TARİH ÖNCESİ ÇAĞLAR

TARİHİ ÇAĞLARA GİRİŞ

·         Yazının icadı esas alınarak  yazının bulunmasından önceki döneme tarih öncesi dönem;yazının bulunmasından sonraki döneme ise tarih çağları denir.

·         Tarih öncesi dönemler;

1.       Taş Devri

2.       Taş-Bakır devri

3.       Maden devri

A)     TAŞ DEVRİ

1.       Eski Taş devri:

·         Bu dönem insanlığın en uzun dönemidir.

·         Bu dönemde insanlar avcılık ve toplayıcılıkla uğraşmışlardır. Mağaralarda yaşam vardır.

·         Antalya KARAİN,BELDİBİ ve İstanbul2daki YARIMBURGAZ mağaraları bu döneme aittir.

·         Yarımburgaz mağarası türkiye’nin bilinen en eski yerleşim yeridir.

2.       Ortataş Devri:

·         İnsanlığın avcılıktan üretime geçtiği dönemdir.Bu dönemde iklim şartları daha elverişlidir.

·         Devrin sonlarına doğru ATEŞ bulunmuştur.

·         Antalya’daki BELDİBİ, Ankara’da MAÇUNÇAY mağaraları bu döneme aittir.

3.       Yenitaş Devri:

·         Bu dönemde insanlar akarsu kenarında ilk yerleşim merkezleri kurarak yerleşik hayata geçmişlerdir.

·         İnsanlar tarımla uğraşmışlardır.

·         Topraktan kap-kacak yapmışlardır.

·         Bazı hayvanları evcilleştirmeye başlamışlardır.(köpek,at,keçi gibi)

·         Ticari faaliyet başlamıştır.

·         Diyarbakır ÇAYÖNÜ Avrupa’daki ilk tarımsal üretim merkezidir.Konya ÇATALHÖYÜK ise Dünyanın ilk şehir yerleşkesidir.

NOT: her bölge tarih öncesi devirleri farklı zamanlarda yaşamışlardır.

B)      TAŞ-BAKIR DEVRİ:

·         İlk kullanılmaya başlanan maden BAKIR’dır.

·         Bu dönem maden devrine  geçiş dönemidir.Bu dönemde insanlar arasında dini inanç gelişmeye başlamıştır.

·         Altın ve gümüş ilk keşfedilen madenler olmasına karşın alet yapımında kullanılmamıştır.Daha çok süs eşyası yapımında kullanılmıştır.

C)      MADEN DEVRİ:

1.       Bakır Devri:

·         Bu dönemde bakırdan silah yapılmıştır.

·         Şehircilik faaliyeti başlamıştır.

2.       Tunç Devri:

·         Tunç, Bakır ve kalay madenlerinin karışımıyla elde edilmiş madendir.     

·         Bu devirde ilk şehir devletleri kurulmaya başlandı.

·         Tunç devri Anadolu’da tarihi çağlara geçiş dönemidir.

3.       Demir Devri:

·         Bu dönemde sanayi faaliyetleri başlamıştır.

·         Şehir devletlerinin yerini büyük devletler almaya başlamıştır.

·         Bu dönemde denizcilik faaliyeti de başlamıştır.

·         Devrin sonlarına doğru yazı bulunarak tarihi çağlara geçilmiştir.

TARİHE YARDIMCI BİLİMLER

TARİHE YARDIMCI BİLİMLER

1.    COĞRAFYA(Yer Bilimi)

·       Her tarihi olay bir mekanda meydana gelir .O yerin özellikleri hakkında coğrafyadan yararlanılır.

2.    ARKEOLOJİ(Kazı Bilimi)

·       Daha çok tarih öncesi dönemlere ait araç-gereçleri çıkararak inceler.

3.    KRONOLOJİ(Zaman bilimi)

·       Olayların gerçekleşme zamanını bildirerek tarihe yardımcı olur.

4.    ANTROPOLOJİ(Irk Bilimi)

·       Kazı sonucunda ortaya çıkarılan iskeletleri inceleyerek insan ırklarını sınıflandırır.

5.    ETNOGRAFYA(Kültür Bilimi)

·       Toplumların örf,adet ve geleneklerini inceler.

6.    EPİGRAFYA(Kitabe Bilimi)

·       Orhun kitabeleri,cami kitabeleri gibi Anıtlar üzerinde yazılı olan yazıları inceler.

7.    PALEOGRAFYA(Yazı Bilimi)

·       Tarih araştırmalarında kullanılan yazılı belgeleri ve alfabeleri inceler.

8.    FİLOLOJİ(Dil bilimi)

·       Geçmişte konuşulmuş dilleri ve aralarındaki ilişkileri inceler.

9.    DİPLOMATİK

·       Devletler arası ilişkilerde kullanılan belgeleri inceler

·       Belgelerin gerçek ya da sahte olduğunun tespitinde de bu bilimden yararlanılır.

10.                      NÜMİZMATİK(Para Bilimi)

·       Geçmişte basılmış paraları inceler.

·       Eski paralar, bir devletin ekonomik durumu,siyasi durumu,,devlet merkezleri hakkında bilgi verirler.

TARİH YAZICILIĞI

TARİH YAZICILIĞI

·         İnsanlar,edindiği tecrübeleri nesillere aktarma ihtiyacı duymuştur.Bundan dolayı kendileriyle ilgili konuları yazılı hale getirmişlerdir.

·         Hititlerde anallar,Kök Türklerde kitabeler,Osmanlılar’da vakayinameler buna örnek gösterilebilir.

·         İnsanların kaydetme ihtiyacı tarih yazıcılığını başlatmıştır.

·         Eski Yunanda M.Ö. 5. Yüyzyılda Heredot ile başlayan tarih yazıcılığı Thukydides(Tukidides) ile devam etmiştir.

·         İslam tarihi yazıcılığı 7.yy.’da ortaya çıkmış;taberi,İbn-i Haldun gibi kişiler tarih yazıcılığının öncüleri olmuştur.

·         Ortaçağ Avrupasında ise Tarih yazıcılığı Kilise merkezli olmuştur.

·         18.yy.’da tarihi yazmak için sadece belgeleri derlemenin yeterli olmayacağı tarihçinin olaylara daha geniş bir bakış açısıyla bakması gereği üzerinde durulmuştur.

·         Osmanlılar’da tarih yazıcılığı devlet politikası doğrultusunda yöneticilerin hayatları,başarıları,siyasi ve sosyal alayların,savaşların anlatımı şeklinde yazılmıştır.

·         Osmanlı Devlet tarihçisine VAKANUVİS denir.İlk vakanüvis HALEPLİ MUSTAFA NAİMA EFENDİ’dir.

·         Osmanlı’da vakanüvislerden önce Hoca Saadettin Efendi,Peçevi Tarihi,Aşık Paşazade Tarihi gibi önemli eserler de günümüze kadar gelmiştir.

·         Cumhuriyet döneminde de Atatürk tarih yazıcılığına önem vermiş,yetişen yeni nesilin tarihini bilerek atasını tanıyarak yetişmesini istemiştir.Bu amaçla TÜRK TARİH KURUMU’nu kurarak tarihin incelenmesine ve kayıt altına alınmasına önemli bir katkı sağlamıştır.Kendisi de bir tarih yazıcılığı örneği olan NUTUK’u yazmıştır.

TARİH NEDİR? TARİHİN KONUSU,YÖNTEMLERİ

BU NOTLAR , BENİM DERSLERDE ANLLATTIĞIM TARİH NOTLARIMDIR.FAYDALANMANIZ DİLEĞİYLE...

TARİH NEDİR?

Tarih,insanların geçmişteki her türlü faaliyetini olayların birbiriyle olan ilişkilerini sebep-sonuç;yer-zaman göstererek belgelere dayalı olarak inceleyen bilim dalıdır.

·         Bir olayın tarihi olay olarak değerlendirilebilmesi için yerinin ve zamanının bilinmesi ve olayın üzerineden belli bir zaman geçmesi gerekir.

·         Tarihi olaylar süreklilik gösterdiği için olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi bulunur.

TARİHİN KONUSU:

·         Tarihin konusu insandır.İnsanla ilgili herşey tarihin konusu içine girer.

TARİHİN YÖNTEMLERİ:

·         Her bilim dalı mutlaka araştırmalarında bir yöntem kullanır.Tarihin yöntemi olayları inceleyerek anlamak ve açıklamaktır.Bunun için sistematik bir yöntem izlenir.Bu sistem:

1.       TARAMA: Tarihi olaya kaynaklık edebilecek her türlü bilgi ve belge bulunması.

2.       TASNİF(SINIFLANDIRMA):Toplanan verilerin sınıflandırılması aşamasıdır.

3.       TAHLİL(ÇÖZÜMLEME):Elde edilen verilen yeterli olup olmamasının kontrol edilmesidir.

4.       TENKİT(ELEŞTİRİ):Toplanan verilerin güvenirliliğinin tespit edilmesidir.

5.       TERKİP(SENTEZ):Toplanan verilen birleştirilerek sonuca ulaşılmasıdır.

TARAMA:

Tarihe malzeme olan her türlü malzeme kaynak adını alır.Tarihi kaynakların özellikleri farklı farklıdır.

1.       Birinci Elden Kaynaklar:Tarihi olayın geçtiği döneme ait kaynaklardır.

2.       İkinci elden kaynaklar: Olayın geçtiği döneme yakın ya da o dönemin kaynaklarından yararlanılarak oluşmuş kaynaklardır.

3.       Yazılı Kaynaklar: Ferman,mühür,para,gazete vb. kaynaklar.

4.       Sözlü Kaynak:Destan,efsaneşiirvb. Kaynaklar.

5.       Kalıntılar:Arkeolojik kalıntılar,eşyalar vb. kaynaklar.

TASNİF:

·         Tasnif üç şekilde yapılır:

1.       Zamana göre(çağ,yüzyıl gibi zamansal kavramlarla)

2.       Mekana göre(coğrafi bir yere göre(Avrupa Tarihi gibi))

3.       Konuya göre(Siyasi,kültürel,ekonomik gibi)